276 - حافظ ولى الدّين عبد الرحمن بن محمّد ، مشهور به ابن خلدون حضرمى اشبيلى مالكى كه در سال 732 متولد شده و به سال 808 وفات يافته و صاحب تاريخ مشهور است . سخاوى در شرح حال او بسط كلام داده و استادان او را در علوم متنوّع معقول و منقول ذكر كرده و تأليفات او را برشمرده و او و آثارش را ستوده است . « 1 » نامبرده در مقدّمهء تاريخش در بيان نصّ بر امامت نزد اماميّه گويد : اين موضوع هم آشكار است و هم پنهان . آشكار آن است كه رسول خدا فرمود : هركه من مولاى اويم ، على مولاى اوست . سپس گويد : گفته‌اند كه اين ولايت بر احدى جز على منطبق نيست و به همين جهت ، عمر گفت : اى على ، تو مولاى هرمرد و زن مؤمن شدى . آنگاه به مناقشهء در مفاد آن اشاره كرده است . « 2 » 277 - سيد شريف جرجانى علىّ بن محمّد بن على ، ابو الحسن حسينى حنفى ( م 816 ) كه در شيراز وفات يافته است . سخاوى شرح حالش را ثبت كرده و او را ستوده و گفته است : عفيف جرهى در مشيخه‌اش به توصيف او پرداخته و از او با تعابيرى چون استاد علّامه ، يگانهء روزگار ، سلطان علما و افتخار مفسّران بزرگ ياد كرده است ، سپس با ستودن او و برشمردن آثارش سخن را به پايان مىبرد . « 3 » أبو الحسنات در شرح حال او و ذكر استادان و تأليفاتش و بالاخره در ستايش او بسط كلام داده است . « 4 » نامبرده حديث غدير را در شرح المواقف روايت كرده كه قبلا ذكر شد . « 5 » 278 - محمّد بن محمّد بن محمود حافظى بخارى ، معروف به خواجه پارسا كه در سال 756 متولد شده و به سال 822 وفات يافته است . سخاوى شرح حال او را ثبت كرده « 6 » و ابو الحسنات او را نام برده گويد : وى بر علماى

--> ( 1 ) . ر ك : الضوء اللامع : 4 / 145 - 149 . ( 2 ) . مقدمة ابن خلدون 138 . ( 3 ) . ر ك : الضوء اللامع : 5 / 328 - 330 . ( 4 ) . ر ك : الفوايد البهية 125 - 134 . ( 5 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 8 . ( 6 ) . الضوء اللامع : 10 / 20 .